Khủng hoảng tuổi lên 2

Bố mẹ đã từng được nghe về khủng hoảng tuổi lên 2 chưa? Hãy theo dõi bài viết dưới đây để nắm rõ hơn về vấn đề này nhé!

Khủng hoảng tuổi lên 2 là gì?

Trong quá trình phát triển của con người, đều đã từng có một giai đoạn bị khủng hoảng, kể cả trẻ em cũng vậy. Các nhà nghiên cứu đã chia ra những độ tuổi nhất định khiến hầu hết con người rơi vào khủng hoảng, trong đó có giai đoạn khủng hoảng đầu tiên của cuộc đời – khủng hoảng tuổi lên 2. 

Bước sang tuổi thứ 2 là giai đoạn chuyển biến rõ rệt nhất ở trẻ, đặc biệt là sự thay đổi về mặt tâm lý. Con bắt đầu biết nhận thức về những thứ xung quanh, muốn thể hiện bản thân mình nhưng người lớn đôi khi lại chưa thực sự hiểu được điều này, dẫn đến trẻ cáu gắt và có những hành động chưa đúng.

Nguyên nhân dẫn đến khủng hoảng tuổi lên 2 

Ở độ tuổi này, bé thích tự mình khám phá tất cả mọi thứ xung quanh, muốn bộc lộ những mong muốn của mình nhưng còn hạn chế về mặt ngôn ngữ nên không thể nào nói trọn vẹn cả câu được. Trong khi đó, bố mẹ lại không thể hiểu được ý định của bé nên khiến bé cảm thấy khó chịu, dẫn tới khủng hoảng về mặt tâm lý.

Không phải bé nào cũng bắt đầu bị khủng hoảng ở tuổi lên 2. Thông thường, nó sẽ xuất hiện sớm từ tháng thứ 15, nhưng không có tính liên tục nên bố mẹ khó có thể nhận ra. Và đến khi bé chạm mốc 2 tuổi, khủng hoảng mới thật sự trở nên rõ nét hơn, dễ dàng nhận thấy bằng những cơn cáu gắt, ăn vạ thường xuyên, những lần nói “ không” ngày càng nhiều.

Tâm lý của bé sẽ ổn định trở lại khi lên 3 tuổi, thậm chí, bé muộn hơn thì có thể lên tuổi thứ 4. Lúc này, trẻ đã phát triển đủ về mặt ngôn ngữ và hành động để thể hiện bản thân, hiểu được ý và làm theo chỉ dẫn của người lớn.

Dấu hiệu nào cho thấy con bị khủng hoảng?

Bố mẹ có biết dấu hiệu nào cho thấy con đang bị khủng hoảng hay không? Dường như, người lớn có thể thấy những hành động, những cảm xúc khác lạ của bé nhưng nhiều khi lại không nhận ra con mình đang trong tình trạng bị khủng hoảng.

Hành động của trẻ

Tự do làm những việc theo cách riêng của bé.

Đôi khi muốn làm bất cứ hành động gì, bé thường làm theo cách của riêng mình. Thay vì làm theo lời chỉ dẫn của người lớn, bé rất mong muốn được thể hiện bản thân, muốn cho mọi người thấy bé có thể tự mình làm mà không cần sự trợ giúp của bất kỳ ai.

Mặc dù chỉ mới 2 tuổi, các kỹ năng vận động của con còn chưa thuần thục, tay chân còn rất vụng về để thực hiện hành động một cách chuẩn xác nhưng con không bao giờ muốn dừng lại. 

Ví dụ như những lúc con tự xúc cơm ăn dù cầm thìa sai cách, đi dép trái nhưng lần sau vẫn xỏ sai như vậy, nhìn cách rót nước của người lớn, bé cũng đòi cầm cốc ra rót nước,…

Không thích người lạ chạm vào mình và đồ của mình

Không phải bé nào cũng thích cho người lạ động chạm vào mình. Lúc này, bé thường cố ý né tránh và chạy lại ôm chặt bố mẹ. Nếu người đó cố ý chạm hoặc giữ bé, bé sẽ chẳng ngần ngại mà phản kháng lại bằng bạo lực.

Hay đơn giản hơn, nếu bé thấy người lạ động vào đồ của mình hoặc đồ của người bé thích thì chắc chắn bé sẽ không chịu để yên, bé sẽ giành giật, khóc thét lên hoặc đánh nhau, cào cấu đối phương. Vừa thực hiện hành động, bé vừa nói những câu như “của con mà”, “không cho”, “bỏ tay ra đi”,…Tuy rằng bé còn hạn chế về mặt ngôn ngữ nhưng thông qua những câu nói ngắn ngủi của con, bố mẹ nên biết rằng con đã cố gắng nói nhiều hơn để bố mẹ hiểu được điều con muốn truyền tải.

Ném đồ đạc

Khi đưa cho bé một đồ vật nào đó hoặc đồ chơi, nếu bé không thích hoặc bản thân đang cảm thấy khó chịu, bực tức, bé sẽ ném đi ngay lập tức.

Bên cạnh đó, bé cũng hay ngẫu nhiên cầm một thứ gì đó rồi ném đi hoặc mang để lung tung, đến khi bố mẹ cần dùng đến nó lại vất vả tìm kiếm.

Bị rối loạn giấc ngủ.

Mẹ có thấy rằng, dạo này con hay thức vào ban đêm không? Nhất là vào những hôm con bị tác động tâm lý mạnh như sợ hãi, phấn khích quá mức,…thì ban đêm con giật mình thức dậy và khóc thét lên.

Hoặc trong những ngày mọc răng, cơ thể cảm thấy khó chịu nên mất một vài ngày đầu sẽ khó ngủ, ngủ không sâu giấc. Nếu nhức quá, bé thường sẽ phát sốt kèm theo quấy khóc liên tục, bố mẹ phải rất khó khăn để dỗ bé nín rồi cho bé ngủ lại.

Xem thêm bài viết: Nổi mụn sữa ở trẻ sơ sinh

Ăn uống thất thường

Không có gì lạ khi có những bữa con ăn rất nhiều nhưng có bữa lại chỉ ăn 1 2 miếng hoặc thậm chí là bỏ ăn. Điều này cho thấy, việc ăn uống của trẻ phụ thuộc vào tâm lý rất nhiều.

Đây cũng là một biểu hiện của khủng hoảng tuổi lên 2, có nhiều nguyên nhân khiến trẻ biếng ăn đó là mọc răng, cơ thể bé bị mệt mỏi hoặc do mải chơi nên không chịu ăn. Thỉnh thoảng, bé sẽ nói với mẹ rằng bé thích ăn một món gì đó để được mẹ làm cho ăn chỉ vì bé rất thích món đó.

Cảm xúc

Cáu gắt, giận dỗi khi không vừa ý

Bé rất muốn bày tỏ ý kiến của mình nhưng bố mẹ lại không hiểu ví dụ như mẹ lấy nước cho bé uống vào cốc màu xanh bé đột nhiên gào lên giận dỗi vì bé muốn cốc màu trắng. Thậm chí là khi bé mãi không thể tự hoàn thành một việc gì đó, bé thất vọng và cáu gắt, liền đạp hoặc đẩy ra.

Hay ăn vạ

Một lúc nào đó, bố mẹ không đáp ứng được những mong muốn của bé, bé sẽ lập tức lăn ra ăn vạ. Có những lúc bé đột nhiên gào khóc, nằm ăn vạ khiến bố mẹ hoang mang, cố gắng hỏi bé nguyên do nhưng bé không những không nói mà lại càng thấy khó chịu hơn.

khung hoang tuoi len 2 1

Bé có biểu hiện ăn vạ khi khủng hoảng tuổi lên 2

Những phản ứng dữ dội này xuất phát từ sự phát triển chưa hoàn thiện của bé, bé chưa thể nào tự thực hiện chuẩn xác bất cứ hành động nào, hay không thể nào hoạt ngôn để bày tỏ nhu cầu của mình.

Ngôn từ

Thường xuyên nói “không”

Một dấu hiệu đặc biệt nhất, tiêu biểu nhất đó là bé thường xuyên nói “không” với tất cả mọi thứ. Nếu là những thứ bé không thích thì khi nói “không” bố mẹ cũng có thể hiểu, nhưng đôi khi, ngay cả những lời khen, câu hỏi về một thứ bé thích hay chúc bé ngủ ngon, bé cũng nói “không”.

Bởi vậy, bố mẹ nên hiểu rằng, bé nói “không” nhưng không hoàn toàn có nghĩa như vậy. Đôi khi nó chỉ là sự thích thú, và bé sẽ nói liên tục khi thấy phản ứng bất ngờ từ bố mẹ khi nghe thấy câu trả lời của bé.

Tự nói những câu vô nghĩa và những từ ngữ mới

Một đứa trẻ nếu tự học liệu có thể nói được bao nhiêu từ ngữ? Trẻ 2 tuổi cũng đang ở mức độ lắng nghe người lớn nói và lập tức ghi nhớ vào trong đầu, sau đó nói lại một vài từ hoặc là cả câu. Thi thoảng bé sẽ ngân nga theo giai điệu của một bài hát nào đó rồi tự “chế lời” theo, hoặc nói những từ ngữ không có ý nghĩa gì cả.

Hiểu một cách đơn giản là bé đang muốn phát triển ngôn từ của mình, nên sẽ phát ra những từ lạ lẫm khiến bố mẹ không thể hiểu bé đang nói gì.

Làm cách nào để cùng con bước qua khủng hoảng tuổi lên 2?

Giữ bình tĩnh để thấu hiểu trẻ

Điều đầu tiên và cần thiết nhất đó là bố mẹ phải bình tĩnh trước mọi hành vi của trẻ. Suy nghĩ của trẻ rất đơn giản, chúng không thể nào nghĩ phức tạp hơn như người lớn chúng ta. Nhưng câu từ và hành động của chúng thể hiện ra ngoài lại rất phức tạp đối với người lớn. Chúng đang cố gắng thể hiện bản thân mình nhưng còn bị hạn chế về mọi mặt. Làm như thế nào để có thể thấu hiểu trẻ một cách sâu sắc?

Bởi vậy cho nên, không phải bố mẹ nào cũng có thể làm được điều này ngay từ đầu. Hãy kiềm chế cảm xúc và thật kiên nhẫn đối với trẻ, cố gắng lắng nghe sẽ dễ dàng đoán đúng ý của con thay vì phải hỏi lại nhiều lần khiến con cáu gắt.

Ngăn chặn kịp thời cơn giận dữ của trẻ

Có rất nhiều cách bố mẹ có thể áp dụng, tuỳ vào mức độ thể hiện cảm xúc của trẻ.

Đưa ra những gợi ý cho trẻ lựa chọn

Nếu không thể đoán được ý của con, bố mẹ đừng nên hỏi đi hỏi lại nhiều lần mà hãy đưa ra những gợi ý cho trẻ để lựa chọn. Chắc chắn một điều rằng, bé sẽ cảm thấy dễ chịu hơn nếu được lựa chọn cho mình thứ mà mình thích. 

Hoặc có thể chuyển sự chú ý sang một trò chơi trí não như xếp hình, lắp ghép,… hoặc các trò vận động như ném bóng, lội nước sẽ khiến trẻ thích thú hơn nhiều so với những lời hứa hẹn cho bé một món quà nào đó. Sẽ dần trở thành thói quen xấu cho trẻ nếu thường xuyên dỗ dành bé bằng một món quà như bánh kẹo hoặc đồ chơi, lần sau bé sẽ đòi cho bằng được mới ngừng ăn vạ.

tre choi xep hinh

Chơi xếp hình cùng bé

Thông báo trước với trẻ những điều bố mẹ chuẩn bị làm

Hãy nói trước với bé bất kỳ điều gì trước khi làm, để bé có thể chuẩn bị trước tâm lý. Ví dụ như nếu gia đình chuẩn bị đi chơi, hãy nói với trẻ rằng mình sẽ thay đồ và đi giày dép cho bé, bé sẽ không ngỡ ngàng khi đột nhiên bố mẹ mặc quần áo khác cho mình, hoặc hãy nói với trẻ rằng đợi bố mẹ một chút để làm gì đó rồi sẽ đưa trẻ đi chơi,…Những điều này tưởng như đơn giản nhưng hầu như bố mẹ đều quên mất việc cần phải nói với bé vì bé cũng cần tiếp nhận thông tin để không dẫn đến cáu gắt, giận dỗi.

Nếu trẻ không chịu hợp tác, bố mẹ hãy để bé tự bình tĩnh trở lại

Bố mẹ nên thống nhất quan điểm dạy con với nhau ngay từ đầu để có sự hợp tác ăn ý giữa cả hai bên. Nếu bé quá lì lợm, ăn vạ để đòi bằng được một thứ gì đó mà bố mẹ không muốn thì tốt nhất hãy cứ làm lơ bé đi. Bé có tâm lý chung là làm quá lên để người khác chú ý đến, khi có ai đó tiến lại mà dỗ dành thì đã mắc bẫy của bé rồi, lần sau bé sẽ lại tiếp tục diễn như vậy cho coi.

Để chế ngự hành động này của bé, bố mẹ không nên lớn tiếng quát mắng, hãy để bé ngồi một mình một chỗ trong tầm kiểm soát của bố mẹ để bé bình tĩnh lại. Sau khi tâm lý của bé đã ổn định mới nói chuyện lại với bé để bé biết rằng, cơn ăn vạ của bé sẽ chẳng có tác dụng gì mà chỉ làm bé mệt hơn thôi.

Dạy dỗ, bảo ban con mỗi ngày

Đây là điều mà bố mẹ nào cũng làm nhưng đôi khi lại chưa triệt để. Dẫu biết rằng dạy trẻ càng nhiều càng tốt nhưng phương pháp dạy có thực sự phù hợp với con mình.

Dạy con là cả một quá trình dài, trẻ cần phải được dạy rất nhiều từ những thứ cơ bản cần đến những kiến thức cao hơn. Bố mẹ nên nhớ rằng, con là tấm gương phản chiếu của chính mình, chúng sẽ học và làm theo những lời nói và hành động của người lớn. 

Dạy con thêm những từ ngữ mới để phát triển ngôn ngữ

Mỗi khi thấy con bị bí từ, thường xuyên nói “không” hoặc câu nói của con còn lộn xộn, đừng cười bé, bé sẽ cảm thấy ngại ngùng mà không nói nữa.

Hãy giúp bé học thêm từ ngữ mới, dạy bé nói những câu dài hơn để giúp trẻ phát triển về mặt ngôn ngữ. Việc này giúp bé không còn cáu gắt mà biểu đạt ý kiến một cách dễ dàng, tạo dựng mối lên kết giữa bé và mọi người.

Dạy con cách cư xử để phát triển mặt cảm xúc

Cảm xúc được tạo ra từ ngôn từ và hành động, và ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý của bé. Bố mẹ cần phải dạy bé cách cư xử đúng, biểu đạt cảm xúc phù hợp trong từng trường hợp, lúc nào cần vui vẻ, khi nào không nên cáu gắt,…thay vì để bé lăn ra ăn vạ hoặc có những hành động bộc phát như ném đồ khi tức giận.

Dạy con cách tự lập từ sớm

Dạy con tự lập ngay từ khi con đang học hỏi là cách tốt nhất để con phát triển độc lập sau này. Nếu có thể hãy gợi ý cho trẻ bất cứ điều gì để bé có thói quen suy nghĩ thay vì mẹ nói thẳng đáp án cho bé.

Đừng quên khen ngợi khi bé đoán đúng và khích lệ, động viên, cổ vũ tinh thần thể hoàn thành  việc gì đó để bé không cảm thấy bị nhụt chí. Thêm vào đó, hãy hướng dẫn bé làm các công việc mà bé có thể tự làm được như mặc quần áo, đi dép, rửa tay trước và sau khi ăn,…

Tạo cho bé thói quen giờ giấc sinh hoạt cụ thể và bố mẹ cũng nên làm theo để tránh làm rối loạn giờ giấc của bé khiến bé cáu giận. Không quá gượng ép trẻ trong ăn uống, trẻ sẽ dừng ăn nếu chúng cảm thấy đủ no và hãy đưa ra cho trẻ những lựa chọn về thực đơn của bé. Trước bữa ăn, không nên cho trẻ ăn hoặc uống quá nhiều đồ gì đó sẽ làm lửng dạ bé. Ngoài ra, hãy để bé ăn đúng giờ và ăn cùng với gia đình để sau này nếu bé quá đói cũng cố gắng đợi cả nhà đông đủ rồi mới ăn.

Việc chăm sóc và dạy dỗ trẻ nhỏ sẽ không hề cầu kì chút nào nếu bố mẹ hiểu con. Qua đó, khi con đến giai đoạn khủng hoảng tuổi lên 2, hãy nghĩ đến việc chỉ bảo con từng chút một, đừng nên nản chí khi dạy bé, bé sẽ rất thích thú khi được học thêm cái gì đó mới mẻ đó.

Để theo dõi thêm các thông tin về trẻ sơ sinh, các bạn truy cập vào địa chỉ https://binhsuahegen.com/ và tham khảo các sản phẩm về mẹ và bé chính hãng nhé!